Wanneer zijn je teugels op maat ?

Iedereen die paardrijles heeft kent het zinnetje “neem je teugels op maat”. Wat doe je dan, want welke lengte heeft een teugel die op maat is? Hoe kort of hoe lang moet een teugel eigenlijk zijn als je goed wilt kunnen paardrijden? Is dit per situatie of per paard verschillend en zo ja, waar is dat van afhankelijk?

Op deze vragen krijg je een antwoordt maar eerst wil ik je een heel belangrijk basisprincipe uitleggen. Een paard gebruikt zijn hoofd en hals om zijn balans te zoeken en te corrigeren. Het is dus heel belangrijk dat hij hier vrij mee kan bewegen zodat hij zijn evenwicht kan herstellen als dat nodig is.

Een paard doet dit door zijn hoofd en hals naar links en rechts te bewegen, in de lucht te steken of juist naar beneden te doen en door zijn hals korter en langer te maken. Al deze bewegingen kunnen snel of langzaam gaan, groot zijn of klein. Kortom, er gebeurt van alles maar meestal gaat dat heel subtiel zodat we het vaak niet eens opmerken.

Hoe een paard zijn balans zoekt en daarvoor zijn hals en hoofd gebruikt kun je vergelijken met hoe wij mensen onze armen nodig hebben als we ons evenwicht verliezen. Wij doen onze armen automatisch wijd als we over een smal randje lopen.

Stel je nu eens voor:
Er ligt een boomstam over de sloot. Je moet naar de overkant en je besluit over die boomstam te lopen. Maar eerst worden je armen strak tegen je lichaam aan geplakt met duct tape. Denk je dat je de overkant gemakkelijk bereikt? Ik denk het niet.

Toch is dit wat wij met onze paarden doen. We “duct tapen” met onze “teugels op maat” onbedoeld ons paard vast. Want door de teugels kort te pakken brengen we het hoofd van het paard in een positie die wij bepalen en zo voorkomen we dat hij zijn eigen houding kan zoeken. De houding die op dat moment voor zijn lichaam en balans het beste is. Hij heeft nauwelijks keus. Een paard gaat dan ergens anders in zijn lijf proberen het balansprobleem op te lossen. We noemen dit compenseren.

Het te kort aannemen van de teugels heeft dus grote gevolgen voor de balans, de innerlijke rust en de totale gezondheid van een paard. Want als ze spanning hebben in hun lichaam dan krijgen ze pijn en dat geeft stress. Uiteindelijk is de kans op blessures groot.

Welke factoren zijn van invloed op teugel lengte?

De bouw van een paard

De bouw van een paard is van grote invloed op hoe kort of lang teugels moeten zijn. Als een paard een hoge halsaanzet heeft dan hebben mensen al snel de neiging de teugels te kort te pakken. Friese paarden bijvoorbeeld hebben een hoge halsaanzet. Het ziet er al snel mooi uit en het lijkt dan of zo’n paard in een mooie oprichting loopt. Maar hier is het risico groot dat ze hun onderhals spieren teveel aanspannen. Dat is ongewenst en zorgt voor verkramping, spierpijn, blokkades en uiteindelijk zijn blessures zeker niet ondenkbaar.

Draagt een paard zijn hoofd en hals laag dan zie je dat er ruiters zijn die proberen met hun handen het hoofd omhoog te krijgen. Dit is niet de juiste weg want als het al lukt dan zorgt ook dit voor verkramping in het lichaam van het paard. Bovenal is belangrijk dat je onthoudt dat je paard degene is die bepaalt hoe lang of hoe kort de teugels gemaakt kunnen worden. Zodra een paard een goede voorwaarts- neerwaartse tendens heeft dan kan je aan meer oprichting gaan werken en je teugels geleidelijk korter nemen. Hoe kort, dat is afhankelijk van zijn achterbenenAls zijn achterbenen “afslaan” dan moet zijn hals weer wat langer en dus je tegels ook.

De africhtingsgraad van het paard 

Een (jong) onbeleerd paard dat wordt ingereden heeft een bepaalde mate van steun nodig van de ruiter. Een ruiter op zijn rug heeft voor het paard sowieso altijd een enorme impact. Omdat een ruiter er niet plat op ligt maar rechtop zit, zorgt dit ervoor dat deze een soort hefboomwerking heeft. Want als je met je bovenlichaam een centimeter naar links, rechts, naar voren of naar achteren leunt dan voelt dit voor een paard veel heftiger als je rechtop zit dan als je dit zou doen als je er plat op ligt. Er komen veel grotere krachten vrij doordat we rechtop zitten.

Als je een onbeleerd paard met strakke teugel gaat rijden dan is dit niet goed maar als je hem compleet los laat ook niet. Bij jonge paarden adviseer ik zo goed mogelijk contact te nemen met de teugels maar verder niets tegen te houden of te begrenzen en geen houding te vragen of te forceren. Is een paard ervaren dan pleit ik voor heel veel teugellengte tot hij op eigen benen en goed over de rug loopt.

Het niveau van de ruiter

Een ruiter zit pas goed als deze een onafhankelijke zit heeft. Dat wil zeggen dat je in staat bent om totale controle over je eigen lichaam te houden ondanks alle bewegingen die je paard onder je maakt. En dat is moeilijk! Er zijn zat mensen die dat hun hele leven niet voor elkaar krijgen terwijl ze het wel blijven proberen. Ook als je dat nu wel kan, betekent het niet dat je dit je hele leven vol kan houden.

Hoe onafhankelijker je zit is, hoe beter je in staat bent om je handen stil te houden en hoe beter de verbinding zal worden met je paard. Dan zal je de teugels gemakkelijker korter kunnen maken dan iemand die hupsende handen heeft of de teugels zelfs als handvatten gebruikt om zichzelf in evenwicht te houden. Met hoeveel gevoel iemand rijdt bepaald ook hoe snel teugels korter genomen kunnen worden.

Het moment

Ook het moment is bepalend. De ene dag is de andere niet en het kan daarom ook per dag verschillen hoe kort je de teugels kunt aannemen. In de regel geldt zoals eerder genoemd dat als een paard een mooie voorwaarts-neerwaartse tendens heeft, je de teugels korter kunt gaan maken. Als er spanning komt, je paard langzamer gaat of juist sneller, dan moeten de teugels weer meer lengte krijgen. De ene dag zal dit gemakkelijker gaan dan de andere dus blijven inspelen op wat je voelt en ziet is uitermate belangrijk.

Dit zijn wel de belangrijkste punten die bepalen welke lengte een teugel moet hebben. Maar er is nog iets dat er voor zorgt dat er toch nog vaak iets mis gaat.

Obstakel

Tot mijn verbazing kwam ik erachter dat de teugels die in de winkels hangen meestal niet langer dan 2,70 meter zijn. Als je je paard daarmee voorwaarts-neerwaarts wilt rijden zodat hij goed over de rug leert lopen, dan heb je alleen nog de gesp waar de teugels mee aan elkaar zitten in je handen. Je kunt er een Shetlander goed mee rijden maar toch zeker geen paard. Dus dat is veel te kort.

Oplossing

Ik heb uitgetest welke teugel lengte ideaal is. Dat is op verschillende paarden en pony’s uitgeprobeerd door meerdere ruiters. De schofthoogte van deze paarden en pony’s varieert van 1.45 meter tot 1.80 meter. De conclusie is dat bij een teugel lengte van 3,40 meter je deze paarden en pony’s allemaal zo kunt rijden dat ze goed over de rug kunnen lopen en dat je als ruiter geen last hebt van die lengte. Ook niet als ze in oprichting lopen.

De ideale teugel

Ik heb teugels laten maken met de volgende wensen. Ze moeten betaalbaar zijn, zacht en soepel. Mijn voorkeur gaat altijd uit naar echte leren teugels. Ze hebben zogenaamde “stops” zodat je kunt controleren of je ze op gelijke lengte vasthoudt. Maar de stops mogen niet in de weg zitten dus 4 per kant is genoeg. Mocht je interesse hebben in ook zo’n setje teugels, ze zijn voor 38 euro te koop. Dit is exclusief eventuele verzendkosten van € 3,80 (met track and trace code). Ik heb er nog een aantal op voorraad. Dus stuur me gerust een berichtje.

Overigens ben ik bijzonder blij met de prachtige illustraties die Marjolijn Brian heeft gemaakt voor dit blog. Ik wijs je dan ook graag op haar Facebook pagina “Paarden in de hoofdrol” waar je nog veel meer van haar werk kunt vinden. Een echte aanrader!

Vriendelijke groeten,

Jacqueline

Deel dit bericht en Like ons op Facebook, zo groeit de community, blijf je op de hoogte van nieuwe artikelen en bereiken we meer mensen. Gebruik de Facebook knop onder dit bericht om te delen en vergeet niet de EquiZone Facebook Pagina te bezoeken!